مدیریت و ارتقای بهره‌وری

ما به مشتریانمان کمک می‌کنیم تا از طریق یک رویکرد فرآیند محور و با استفاده از اطلاعات کمی و کیفی، نسبت به مدیریت بهینه فعالیت‌ها و افزایش خلق ارزش برای ذی‌نفعان خود اقدام نماید.

 

مدیریت بهره‌وری یک فرآیند کلیدی در افزایش توان رقابتی، دست‌یابی به رشد پایدار، و سودآوری بلندمدت سازمان‌های تولیدی و خدماتی محسوب می‌شود. مطابق با تعریف آژانس بهره‌وری اروپا، بهره‌وری، یک مفهوم ذهنی بوده و نگرشی است که در پی بهبود مستمر وضعیت موجود است. این مفهوم بر این عقیده استوار است که می‌توان امروز، بهتر از دیروز و فردا بهتر از امروز عمل نمود.
مدیریت بهره‌وری نیازمند آن است که سازمان به‌صورت مستمر و براساس رویکردی فرآیند محور، فعالیت‌های خود را با شرایط در حال تغییر کسب‌وکار منطبق نموده، و از این طریق امکان خلق ارزش برای تمامی ذی‌نفعان سازمان فراهم آید.
بهره‌وری رابطه بین خروجی‌ها و ورودی‌های مورد استفاده بوده و بر مبنای اندازه‌گیری اثربخشی (Effectiveness) و کارآیی (Efficiency) سازمان‌ها در تولید خروجی محاسبه می‌گردد. به‌منظور دست‌یابی به مزیت رقابتی و مدیریت بهره‌وری به‌صورت سیستماتیک، سازمان‌ها نیازمند پیاده‌سازی یک سیستم جامع مدیریت بهره‌وری می‌باشند.

متدولوژی ما
متدولوژی برنایش به‌منظور استقرار سیستم مدیریت بهره‌وری در سازمان‌ها، بر مبنای مدل پیشنهادی سازمان بهره‌وری آسیا (APO) توسعه داده شده است. مطابق با این مدل، مدیریت نظام‌مند بهره‌وری در سازمان‌ها، شامل گام‌های زیر است:
• تشکیل کمیته مدیریت بهره‌وری
تعیین حوزه‌های فرآیندی و تدوین شاخص‌های سنجش بهره‌وری
• سنجش کمی و کیفی بهره‌وری و ارزیابی نتایج
• تدوین برنامه عملیاتی ارتقای بهره‌وری
• اجرای اقدامات بهبود بهره‌وری
• اندازه‌گیری بهره‌وری
• ارزیابی بهبود بهره‌وری
• کنترل و مدیریت فرآیند ارتقای بهره‌وری

به‌منظور مدیریت بهره‌وری در سازمان، نیاز است تا کلیه فرآیندها و اقدامات مرتبط را کنترل نماییم. از آن‌جایی‌که اولین قدم برای کنترل یک متغیر، اندازه‌گیری آن است؛ لذا، با هدف کنترل فرآیندهای کسب‌وکار و جمع‌آوری اطلاعات لازم درخصوص کارایی و اثربخشی منابع تحت کنترل سازمان، یک سیستم اندازه‌گیری بهره‌وری در سازمان راه‌اندازی می‌گردد.
علاوه بر این، اندازه‌گیری بهره‌وری به سازمان کمک می‌کند تا ضمن سنجش عملکرد فعلی خود در مقایسه با اهداف از پیش تعیین شده، نیازمندی‌های آموزشی و توسعه‌ای کارکنان را نیز شناسایی نماید.
مطابق با مدل APO، برای اندازه‌گیری بهره‌وری، از مفهوم ارزش افزوده (VA) استفاده می‌شود. ارزش افزوده (Value Added) معیاری است برای اندازه‌گیری میزان ثروت خلق شده در جریان فرآیند تولید / ارایه خدمات، که به‌منظور تداوم عملیات کسب‌وکار بین ذی‌نفعان سازمان توزیع می‌گردد. ارزش افزوده به‌عنوان یک معیار کلیدی در محاسبه شاخص‌های اصلی بهره‌وری، ازجمله بهره‌وری نیروی کار و بهره‌وری سرمایه شناخته می‌شود.
بدین‌منظور، ابتدا سنجه‌ها و معیارهای مناسب شناسایی شده، تأثیر آن‌ها بر اثربخشی و کارایی منابع مورد استفاده تعیین می‌گردد. باتوجه به اینکه بهره‌وری حاصل تقسیم خروجی بر ورودی است، لذا اندازه‌گیری خروجی و ورودی، با استفاده از اهرم‌های بهره‌وری (Productivity Levers)، کلید افزایش بهره‌وری خواهد بود. چهار اهرم بهره‌وری، عبارتند از:
• افزایش درآمد فروش (خروجی)
• افزایش خروجی به ازای هزینه هر واحد تولید (خروجی)
• بهینه‌سازی استفاده از نیروی کار (ورودی)
• بهینه‌سازی استفاده از سرمایه (ورودی)

اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل کمی بهره‌وری
به‌منظور ارتقای بهره‌وری، ابتدا می‌بایست شاخص‌های بهره‌وری را در هریک از چهار اهرم فوق، و در دو سطح سازمانی و عملیاتی تعیین و اندازه‌گیری نمود.
در مرحله بعد، نتایج هریک از شاخص‌ها با نتایج سال گذشته آن شاخص مقایسه شده و از این طریق روند ارتقای بهره‌وری و نرخ رشد آن محاسبه می‌گردد. همچنین با مقایسه نتایج حاصله با میانگین صنعت و کشور، اهداف هریک از شاخص‌ها و روند بهبود مستمر تعیین می‌گردد.

تجزیه و تحلیل کیفی بهره‌وری
برای دست‌یابی به درک کاملی از وضعیت بهره‌وری سازمان در هریک از چهار اهرم فوق، نیاز است تا علاوه بر اندازه‌گیری کمی، وضعیت کیفی بهره‌وری نیز سنجیده شود. این مهم با استفاده از پرسش‌نامه‌های طراحی شده برای هریک از اهرم‌های بهره‌وری اندازه‌گیری شده و به مدیران کمک می‌نماید تا ارزیابی جامعی از وضعیت بهره‌وری سازمان در اختیار داشته باشند.

پس از اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل کیفی و کمی بهره‌وری، سازمان‌ها می‌توانند برنامه‌های استراتژیک و عملیاتی خود را به‌منظور ارتقای بهره‌وری تدوین نمایند.