تاثیر فرهنگ سازمان و روابط انسانی بر موفقیت پروژه‌های ERP – بخش دوم
۱۴ اسفند, ۱۳۹۶
انتخاب نمودار صحیح برای مصورسازی داده‌ها – بخش دوم
۱۸ فروردین, ۱۳۹۷

امروزه ابزارهای فراوانی برای طراحی و پیاده‌سازی داشبوردهای اطلاعاتی در دسترس تحلیل‌گران است که هریک از آن‌ها امکانات مختلفی را برای مصورسازی داده‌ها در اختیار کاربران قرار می‌دهد. در این بین، طراحان برای ایجاد داشبوردهایی کارا، نیاز دارند تا نخست هدف اصلی از طراحی داشبوردهای اطلاعاتی را تعیین نموده، مخاطبان هر داشبورد و اطلاعاتی که می‌بایست با استفاده از آن‌ها به مخاطب انتقال داده شود را شناسایی نمایند. درک صحیح از رابطه‌ای که در پی نمایش آن هستید، کمک شایانی به تحلیل‌گران در انتخاب روش مصورسازی مناسب برای انتقال هرچه به‌تر پیام به مخاطبین می‌نماید. در نظر داشته باشید که فارغ از میزان داده‌هایی که در اختیار دارید و نوع ابزار مورد استفاده، انتخاب نمودارهای نامناسب برای مصورسازی داده‌ها، علاوه بر عدم انتقال اطلاعات مورد نظر به مخاطب، می‌تواند باعث گمراهی وی گردد.
مصورسازی داده‌ها را می‌توان به کشیدن یک تصویر با استفاده از داده‌ها ترجمه نمود. از لحاظ فنی، این کار را می‌توان با هر روشی انجام داد، ولی می‌بایست به این نکته مهم توجه نمود که برخی از نمودارها برای بیان یک روایت خاص از داده‌ها و نمایش هرچه به‌تر ارتباطات آن‌ها بسیار مناسب‌تر هستند. در ادامه، براساس دسته‌بندی ارایه شده توسط Datapine به بررسی برخی از پرکاربردترین روش‌های مصورسازی داده‌ها، و الزامات مرتبط با هریک از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

 

 

۱٫ نمودار عددی
زمانی‌که کاربر قصد دارد مقدار لحظه‌ای یک KPI خاص را تنها در یک بازه زمانی، و بدون توجه به روند آن در سایر بازه‌های زمانی پیگیری نماید، از این روش استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال، کاربر می‌تواند مقادیر تجمعی کل حجم فروش، درصد تحقق اهداف، تعداد بازدیدکنندگان، و … را به سرعت و با یک نگاه، مشاهده نماید.
لازم به ذکر است که این نمودارها، باتوجه به عدم پردازش روندهای تاریخی داده‌ها و عدم امکان drill down، اطلاعات عمیقی در اختیار مخاطبین قرار نمی‌دهد.

نکات مهم در استفاده از این نمودار
– نمایش برچسب دوره زمانی: برای درک هرچه به‌تر مخاطب، دوره زمانی که اطلاعات آن از طریق نمودار عددی بر روی داشبورد نمایش داده شده است، از طریق برچسب‌گذاری به مخاطب نشان داده می‌شود.
– نمایش روند مقدار شاخص نسبت به دوره مشابه قبلی: به‌منظور اینکه به مخاطب امکان مقایسه داده شود، به‌تر است یک شاخص در کنار عدد اصلی اضافه شده، و با استفاده از آن روند مقدار شاخص نسبت به دوره مشابه قبلی نمایش داده شود. در این حالت، معمولا عدد مقایسه با اندازه‌ای کوچک‌تر و با رنگی متفاوت از عدد اصلی، در کنار آن قرار می‌گیرد. به عنوان مثال اگر کاربر حجم کل فروش را برای سه ماهه فعلی ردیابی می‌نماید، می‌توان مقدار آن‌را با سه ماهه مشابه در سال قبل مقایسه نمود.
– عدم استفاده بیش از سه نمودار عددی در یک داشبورد: در یک داشبورد اطلاعاتی، نمودارهای عددی اولین المآن‌هایی هستند که در دید مخاطب قرار می‌گیرند و سریع‌تر از سایر نمودارها خوانده می‌شوند، بنابراین تعداد زیاد آن‌ها در یک داشبورد (بیش از سه عدد) باعث سردرگمی مخاطبین، و عدم توجه ایشان به سایر نمودارهای موجود در داشبورد می‌گردد.

 

 

۲٫ نمودار خطی

هدف از به‌کارگیری این نمودارها، نمایش روند، شتاب (افزایش یا کاهشی) یا نوسان مقادیر داده‌ها در یک دوره زمانی است. این نمودارها برای نمایش سری‌های زمانی، برای داده‌های پیوسته مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نکات مهم در استفاده از این نمودار
– عدم استفاده بیش از ۴ خط در یک نمودار: استفاده از تعداد خطوط زیاد (تعداد زیاد متغیرها) نمودار را پیچیده کرده و درک اطلاعات موجود در آن را برای مخاطبین دشوار می‌نماید. برای نمایش تعداد بیش‌تر، می‌توان از نمودارهای جداگانه برای نمایش اطلاعات استفاده نمود.
– تناسب بین مقدار محور عمودی با مقادیر داده‌ها: در این روش نمایش، مقدار محور عمودی، می‌بایست متناسب با بالاترین مقدار در بین داده‌های مختلف تنظیم گردد.به‌تر است مقدار محور عمودی به طریقی انتخاب گردد که بالاترین مقدار داده، در حدود دو سوم کل محور عمودی را در بر گیرد.
– استفاده از مقدار صفر در محور عمودی: به‌منظور جلوگیری از برداشت اشتباه مخاطبین درخصوص نمودارهای خطی، به‌تر است تا حد امکان از مقدار صفر در محور عمودی استفاده شود. البته در مواردی که نمایش تغییرات جزیی در مقدار متغیر بسیار حائز اهمیت است (مانند نمودار روند تغییرات قیمت یک سهم) می‌توان از این قاعده صرف‌نظر نمود.
– استفاده از خطوط ممتد: در ترسیم نمودارهای خطی، به هیچ عنوان نبایستی از خطوطی غیر از خط ممتد (مانند خط‌چین، نقطه‌چین، و …) استفاده نمود. تفکیک خطوط مختلف از یکدیگر تنها می‌بایست از طریق رنگ‌های مختلف انجام پذیرد.
– نمایش عنوان هر خط در انتهای آن: به‌منظور ساده‌سازی نمودار و تسهیل درک نمودار توسط مخاطب، به‌تر است تا در صورت امکان، عنوان هر خط در کنار آن نمایش داده شده و از راهنمای جداگانه در نمودار استفاده نشود.

 

 

لازم به ذکر است ویژگی منحصر به فرد نمودارهای خطی، این است که می‌توان آن‌ها را با سایر انواع روش‌های نمایش داده، ازجمله نمودارهای میله‌ای، ادغام نمود. در این حالت می‌توان از دو محور y، محور اصلی (سمت چپ) مربوط به نمودار میله‌ای و محور دوم (سمت راست) مربوط به نمودار خطی استفاده نمود. بدین‌ترتیب امکان نمایش دو سری اطلاعات متفاوت مرتبط با داده‌ها در یک گراف وجود خواهد داشت. از این روش نمایش در حالتی استفاده می‌شود که دو معیار از یکدیگر متفاوت بوده و  هریک به‌صورت مستقل مفید هستند، با این وجود، نمایش آن‌ها در کنار یکدیگر، بینش جدیدی را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد.

 

در مقالات بعدی، به سایر انواع روش‌های مصورسازی داده‌ها، ازجمله نمودارهای میله‌ای، دایره‌ای، گیج‌های اطلاعاتی، و … خواهیم پرداخت.

 

ادامه دارد …

قسمت‌های مختلف این مقاله:
۱۸ فروردین, ۱۳۹۷

انتخاب نمودار صحیح برای مصورسازی داده‌ها – بخش دوم

در قسمت قبل، به بررسی نمودارهای عددی و خطی پرداخته و الزامات مرتبط با طراحی هریک از آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت. در این قسمت، انواع […]
۲۰ اسفند, ۱۳۹۶

انتخاب نمودار صحیح برای مصورسازی داده‌ها – بخش اول

امروزه ابزارهای فراوانی برای طراحی و پیاده‌سازی داشبوردهای اطلاعاتی در دسترس تحلیل‌گران است که هریک از آن‌ها امکانات مختلفی را برای مصورسازی داده‌ها در اختیار کاربران […]
۲۶ آذر, ۱۳۹۶

تصویرسازی صحیح داده‌ها، کلید موفقیت در انتقال مفاهیم از طریق داشبوردهای اطلاعاتی

ارزش یک تصویر، بیش از هزاران واژه است. مفهوم این جمله که پایه و اساس علم تصویرسازی (Visualization) است، هنگامی مشخص می‌شود که در تلاشیم تا […]
فرساد صداقتی
فرساد صداقتی
مشاور ارشد حوزه بازمهندسی فرآیندها و بهبود بهره‌وری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *