تاثیر فرهنگ سازمان و روابط انسانی بر موفقیت پروژه‌های ERP – بخش دوم

شاخص‌های کلیدی عملکرد
۲ اسفند, ۱۳۹۶
مدل SCOR: مرجع عملیات زنجیره تأمین – بخش دوم و پایانی
۱۶ اسفند, ۱۳۹۶

در قسمت قبل سیستم‌های ERP را به عنوان یک چارچوب مدیریتی برای برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت بر طیف وسیعی از عملیات سازمان، که هم نیاز اطلاعاتی در لحظه عملیات سازمان را فراهم می‌نمایند و هم امکان پیگیری‌های بعدی و کنترل بر آنها را ایجاد می‌کنند، معرفی کردیم.
علیرغم علاقه سازمان‌ها به راه‌اندازی ERP، روند پیاده‌سازی این سیستم‌های یکپارچه و بزرگ معمولا مشکل‌ساز است و با چالش‌های بسیاری در ابعاد مختلف مانند انتخاب راه‌حل نرم‌افزاری مناسب، مدیریت پروژه، مهندسی مجدد فرآیندهای سازمان و مدیریت تغییرات سازمانی همراه است. در این سلسله مقاله به مدیریت تغییرات سازمانی در دوره پیاده‌سازی سیستم و نقش نیروی انسانی در موفقیت و عدم موفقیت این پروژه‌ها می‌پردازیم.

یکی از مسائل مهم در مورد سیستم‌های ERP این است که اگرچه نرم‌افزار بخش اصلی از چنین سیستمی است، ولی منافع حاصل از راه‌اندازی سیستم برای سازمان، نه از نرم‌افزار بلکه از تغییرات سازمانی که به وسیله تکنولوژی جدید میسر شده‌اند مانند فرآیندهای بهبودیافته کسب و کار و رویه‌های کاری جدید، ادغام فعالیت‌های اداری و عملیاتی، و استاندارد سازی جهانی روش‌های انجام عملیات که منجر به پیشرفت‌های سازمانی می‌گردد، ناشی می‌شود. در حقیقت منطبق کردن فرایندهای کاری سازمان با روش‌های بهینه تعبیه شده در سیستم، منبع اصلی بهبود عملکرد محسوب می‌شود. در نتیجه، از آنجا که پیاده‌سازی سیستم ERP به ناچار شامل بخش بزرگی از سازمان و اغلب با مهندسی مجدد و عمده فرآیندهای کسب و کار سازمان همراه است، مدیریت تغییر در سازمان تبدیل به یک موضوع مهم در دوره پیاده‌سازی ERP می‌شود. به بیان دیگر، پیاده‌سازی ERP، هم فرصت و هم ابزار مناسبی برای ایجاد تغییر در سازمان و بهبود عملکرد آن است، به شرطی که لوازم مدیریت این تغییر بخصوص وجوه انسانی فرایند پیاده‌سازی و نگرانی‌ها و تنش‌های ایجاد شده، مورد توجه قرار گیرد.

سیستم‌های نرم‌افزاری سازمانی همچنین تأثیر مستقیم و اغلب پارادوکسیک بر ساختار و فرهنگ سازمانی دارند. از یک طرف، با ارائه دسترسی در لحظه به داده‌ها در سراسر سازمان، این احتمال قوی وجود دارد که سازمان مسطح‌تر، انعطاف‌پذیرتر و دموکراتیک تر شده، تصمیم گیری کمتر متمرکز بوده، و ادغام و یکپارچه‌سازی افقی فعالیت‌های سازمان افزایش یابد. از طرف دیگر، امکان تمرکز کنترل بر اطلاعات و استاندارد سازی فرایندها می‌تواند به سازمان‌های متمرکز و یک‌شکل نیز منجر شود. تصمیم مدیریت در رابطه با این مسئله (یعنی چگونگی استفاده از سیستم، متمرکز یا غیر متمرکز)، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری اختلافات و تضادهای سیاسی در سازمان در طول پروسه اجرا داشته باشد.

بنابراین، اگر چه پیاده‌سازی سیستم‌های ERP می‌تواند مزایای فراوانی برای سازمان داشته باشد، عدم توجه مناسب به پروسه تغییر آغاز شده در سازمان در دوره پیاده‌سازی سیستم خصوصا در حوزه عوامل انسانی، می‌تواند اثرات مخرب و جبران ناپذیری بر آن وارد سازد. مقاومت در برابر تغییر، نه تنها می تواند تلاش پیاده‌سازی را ناکام بگذارد، بلکه می تواند برای خود سازمان نیز مخرب باشد. زیرا هر تغییری با رها کردن روش های قدیمی انجام کار آغاز می‌شود.

سازمانی را تصور کنید که پروژه راه‌اندازی سیستم ERP آن در میانه راه و در اثر مقاومت و عدم همکاری قسمتی از نیروی انسانی شکست خورده است. مهمترین ضرر وارد به این سازمان، هزینه صرف شده برای پروژه نیست. بلکه تغییرات اعمال شده در فرایندها و روش‌های انجام کاری است که در میانه راه رها شده‌اند. سازمان ساختارها و روش‌های پیشین انجام کار را کنار گذاشته، ولی روش‌های جدید جایگزین نشده‌اند! این شرایط حتی می‌تواند به فروپاشی بنیان سازمان بیانجامد.

سطح مشارکت نیروی انسانی در پیاده سازی ERP، تغییرات در ساختار سازمانی، تنش بین مدیران سطوح بالا و میانی، و افزایش قابلیت ردیابی و کنترل که می‌تواند منجر به اضطراب و نگرانی در افراد و افزایش سطح استرس در سازمان شود، نمونه‌هایی از خاستگاه‌های ایجاد کننده مقاومت در مسیر اجرای پروژه‌های پیاده سازی ERP هستند.
در قسمت بعد به بررسی مفصل‌تر این موارد خواهیم پرداخت.

ادامه دارد …

 

قسمت‌های مختلف این مقاله:
۸ اردیبهشت, ۱۳۹۷

تاثیر فرهنگ سازمان و روابط انسانی بر موفقیت پروژه‌های ERP – بخش سوم و پایانی

در قسمت‌های قبل (قسمت اول و دوم) گفتیم که اگرچه پیاده‌سازی سیستم‌های ERP می‌تواند مزایای فراوانی برای سازمان به همراه داشته باشد، ولی عدم توجه مناسب به […]
۱۴ اسفند, ۱۳۹۶

تاثیر فرهنگ سازمان و روابط انسانی بر موفقیت پروژه‌های ERP – بخش دوم

در قسمت قبل سیستم‌های ERP را به عنوان یک چارچوب مدیریتی برای برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت بر طیف وسیعی از عملیات سازمان، که هم نیاز اطلاعاتی […]
۲۳ بهمن, ۱۳۹۶

تاثیر فرهنگ سازمان و روابط انسانی بر موفقیت پروژه‌های ERP – بخش اول

سیستم‌های برنامه ریزی منابع سازمانی (ERP: Enterprise Resource Planning)، یکی از مهمترین تحولات در سیستم‌های اطلاعات شرکتی هستند. ERPها نرم افزارهای بزرگی هستند که رویه‌های استاندارد […]
محمدجواد باقری
محمدجواد باقری
مشاور ارشد حوزه استراتژی و تحول سازمانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *